Selam kelime anlamı itibariyle güven ve emniyet manalarına gelir, selam verdiğin zaman yani karşındakine “sen benimle olduğun sürece güven içerisindesin, benden sana asla zarar gelmez” mesajını vermektesin. Genelde karşı karşıya geldiklerimize selam vermekteyiz, böylece onunla olan birlikteliğimizi kaygısızlaştırıp, oluşabilecek tüm endişeleri gidermiş oluruz.

Günlük kılmış olduğumuz namazların sonunda da selam vermekteyiz, acaba şimdiye kadar namazımızın bitiminde kiminle karşılaştığın ve kime selam verdiğin üzerinde hiç birazcık düşündün mü?

Namazın son bölümünde namaz kılan kişi, yeniden Allah'ın birliğini söyler ve bununla birlikte şöyle der:  “Muhammed Allah'ın kulu ve Resulü’dür” ve Ona, ehlibeytine, Allah’ın salih kullarına selam gönderir.

Müslümanlar, Peygambere, İslam’ın büyük önderine, onun pak ehlibeytine ve Allah'ın salih kullarına selam gönderir. Bu davranışlarıyla şunu söylemek isterler: Müslüman dünyanın neresinde olursa olsun İslam ümmetinin bir parçasıdır ve bütün Müslümanlarla, Allah’ın Salih kullarıyla ortak bir bağı vardır. Bu dayanışma o kadar geniş çaplı ve köklüdür ki, her Müslüman tek başına namaz kılsa bile sanki birliktelermiş gibi, diğer Müslüman kitlelerin içinde bulunmakta, bu psikoloji ile de namazın sonunda bütün Müslümanlara selam göndermektedir.

Namazı bitirip, iki şehadeti dedikten hemen sonra, üç gruba selam göndermektesin.

Öncelikle Allah Resulü’nü karşında hissedip Ona ve ehlibeytine “Esselamu aleyke eyyühen nebi” diyerek selam verirsin, çünkü kuran’ı Kerim tüm Müslümanlara bunu öğütlemektedir: “Allah ve melekleri, Peygamber'e çok salâvat getirirler. Ey müminler! Siz de ona salâvat getirin ve tam bir teslimiyetle selam verin.” Ahzap-56.

İkinci olarak; “Esselamu aleyna ve ala ibadillahis salihin” dersin. Burada da kendimize ve Allah'a kul olan diğer mümin kimselere selam vermekteyiz, özelliklede cemaat namazında yanımızda bulunan ve bizimle birlikte saf tutup, omuz omuza rabbimizin karşısında duran o salih insanlara. Müslümanlar, her namazlarında diğer din kardeşleriyle sürekli safa ve samimiyet içinde olmaları gerektiklerini bu şekilde kendilerine hatırlatmaktadırlar.

Üçüncü defa da ise; “Esselamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatu” cümlesiyle meleklere, masum imamlara yahut tüm dünya Müslümanlarına selam göndermiş olursun.

Namazın bitmek üzere, şehadeteyni demişsindir, miracını gerçekleştirmiş, yaratanınla konuşmuşsundur, birazdan namaz bitecek ve sen miraçtan döneceksin. Bu dönüşünde sen ilk karşılayacak olan Allah Resulüdür, öyleyse kiminle karşılaştığın bilincinde ol ve O’nu karşında görerek öyle selam ver. Peygambere saygı, tevazu, minnet ve sevgiyle selam ver.

Büyük arif merhum imam Humeyni, her namazın sonunda vermiş olduğumuz bu selamlar hakkında şu incelikleri buyurmaktadır:

Bil ki, toprağa secde şekil ve yapılış itibariyle Allah'ın birliğini göstermek ve o esnada aradan hicapları kaldırmak gibidir, teşehhüd ve selamda da Ona hem sözle ve hem de tezekküren yönelilmektedir. Bu yüzden önce Allah'ın birliği ve Resulü’nün onun kulu/elçisi ikrarı sonrasında, risalet makamına selam vardır. Sonra namaz kılanın miraçtan dönmesi, bu yolculuktan dönerken de kendisine ve diğer salih kullar için selamet talebi gelir:   “Selam üzerimedir; doğduğum gün, öleceğim gün ve diri olarak yeniden-kaldırılacağım gün de.” Meryem-33.

Misbahuş Şeriat kitabında imam Sadık’tan (a.s) şöyle nakledilmektedir: “Her namazın sonundaki selamın manası emandır, yani Allah'ın emrini, Peygamberin sünnetini kalbi huşu içinde olarak yerine getiren kişi dünya belasından güvende ve ahiret azabından da emniyettedir. Ve selam Allah'ın kullarına teslim ettiği kendi isimlerinden bir isimdir, kullar böylece ilişkilerinde güven içinde olurlar. Seni koruyan melekleri selamet içinde tutmalısın, onları günahlarınla üzmemelisin, sonra dostunu ve sonrada düşmanını. Çünkü Allah'a en yakın kişi başkalarının ondan selamette/güvende olduğu kimsedir ve ondan uzak kişinin Allah’tan selamette olamayacağı açıktır. Bu makamlarda selamı yerine getirmeyen kişinin selamı yoktur, selamında yalancıdır, halk arasında ne kadar yüksek sesle selam verirse versin.”

Namaz kılan secde halindeyken bütün varlıkların hiçbir şeysiz, fakirane Ona el açtığını, diğer tüm varlıkların kaybolduğunu ve tek olanın yalnızca O olduğunu görür. Secde sonrasında bu haletten geri döner ve huzurda bulunmanın edebini yerine getirmesi, teşehhüdün sonunda nübüvvet makamına teveccühünün ortaya çıkması ve o Efendinin velayeti huzurunda selam vererek edebini göstermesi; bundan sonra gerçek salih kullar olan ehlibeytin pak nuruna yönelip onlara selam vermesi sonucu  “yaratılmışlardan yaratılmışlara doğru” olan dördüncü yolculuğunu tamamlamasıdır.

HAZIRLAYAN : ZEHRANET