Onlar için en güzel duygulardan bir diğeri de kendi çocuklarını yetiştirdikten sonra, çocuklarının çocuğunu da yetiştirecekleri, onlarla ilgilenip, gelişimlerini takip edeceklerinin verdiği heyecandır.

Bunun dışında ilk çocuklarına kavuşan deneyimsiz anne baba için bu dönemi yaşamış kişilerin deneyimleri de yararlı olabilir. Ayrıca çocuğun anne ya da baba kaybı ya da uzun süreli ayrılığı yaşadığı durumlarda da büyükanne/babaların rolü önemlidir.

Büyük ebeveynlerin torunları üzerindeki olumlu etkileri asla inkâr edilemez. Kimi zaman çocuk anne-babasından göremediği ilgi ve sevgiyi onlardan görmemektedirler, buda onların psikolojik yönden gelişimlerine olumlu etki bırakmaktadır.

Torunlarıyla sürekli iletişim halinde olan büyükanne yahut büyükbaba, torunuyla arasındaki ilişkide değişik görevleri ifa etmekte ve farklı konumlarda buluna bilmektedir:

1-Bazen ciddi ve çok resmi olurlar: yaratılışları, yetişme tarzları ve karakterleri gereği pek şakacı yahut samimi olamazlar, torunlarına karşı ciddi davranırlar. Torunlarına karşı çok saygılı, dikkatli, edep ve ahlak kurallarına önem veren olurlar. Çok seveler ama bir türlü bunu nasıl göstereceklerini bilemezler, bu yüzden da malum olduğu üzere torunları onlarla çok iyi iletişim kuramaz.

2- Bazıları da çok samimi olur: torunlarını çok sevdiklerini hep gösterirler, evi hep neşe yuvasına çevirmeye, evlatlarını sürekli mutlu etmeye çalışırlar. Bunun içinde torunlarıyla oyunlar oynar, şakalar yaparlar, bu yüzdende çoğu zaman bazı tavizler verirler. Büyükanne ve büyükbabalarıyla vakit geçirirken, çocukların yaptıkları yanlış davranışları daha hoşgörüyle karşılanır, istedikleri yerine gelir, evin birer kralı ya da kraliçesi gibi yaşatılırlar. Bu nedenle çocuklar genellikle büyükanne ve büyükbabalarıyla vakit geçirmekten keyif alırlar. Çocuklar büyükanne ve büyükbabalarının aşırı hoşgörüsünden olabildiğince faydalanacaklardır. Hatta aynı tutum ve davranışı anne babalarının da göstermesini bekleyeceklerdir.

3- Anne-babanın yerine geçerler: annelerin çalışma gereksinim ve tercihleri çocuğun bakım sorununu ortaya çıkartmaktadır. Gelişmiş ülkelerde kreşler yoğun olarak bu ihtiyacı karşılamaktadır. Fakat kreşe gönderemeyen veya göndermek istemeyenler büyükannelerinin yanına bırakırlar. Böylece çocuk vaktinin çoğunu büyükanneleriyle geçirdiği için, onlar anne konumunda olurlar. Bu çocuğun bakılması sürecinde büyük anne ve büyük babalar da etkin olarak yer alırlar. Büyük anne ve büyük babalar genellikle kendi çocuklarına uyguladıkları kararlı disiplin anlayışından uzaklaşarak, torunlarını sınırlama koymadan, tüm isteklerini karşılayarak büyütmeyi tercih etmektedirler. Büyük ebeveynler torunlarını “emanet çocuk” olarak algıladıklarını ifade ederek, onları aşırı hoşgörü göstererek büyüttüklerini belirtmektedirler.

4- Bazen de büyükanne/baba ve torunları arasındaki ilişki öğretmen-eğitici gibi olur. Çocukları doğru ahlaki kurallar, inançlar ve düşünce tarazlarıyla yetiştirirler. Onların bilgi ve kültürlerini çoğaltmaya çalışmakla birlikte nelerin iyi ve nelerin kötü olduğunu da aşılarlar. Özellikle okul öncesi dönem, çocukların ilmi ve dil gelişimlerinin en hızlı yaşandığı bir zaman dilimidir. Bu dönemde çocuğun bakımını üstlenecek olan yetişkinin, çocuğun ihtiyaçlarını eşduyumla karşılayabilir, gelişimi için olanak sağlayabilir, merak duygusunu tetikleyebilir nitelikte olması önemlidir. Torunuyla iletişim içinde olan büyükanne ve büyükbaba bunları ona verebilir. Fakat sizler yine de, anne baba olarak böyle bir sorumluluğu onların tek başına taşımalarını beklememeli ve bu sorumluluğun aynı zamanda size ait olduğunu unutmamalısınız.

Fakat çocuğunuzla iletişim halinde olan, onun eğitimi ve bakımıyla ilgilenen kim olursa olsun mutlaka bir hata payı olacaktır. Özellikle de büyükanne ve büyükbabaların en büyük hatası torunlarını çok fazla şımartmalarıdır; torunlarının sevindiklerini görmek, kahkahalarını duymak onlar için en büyük keyiftir. Bunun içinde; zaman zaman çocuğunuzun çok istediği ve çoğunlukla da sizin kısıtlama getirdiğiniz şeyleri alarak onları mutlu etmeye çalışırlar.

Buradaki sakınca, çocuğun her istediğine oldukça hızlı kavuşuyor olmasında yatar. Büyükler sürekli olarak oyuncak, şeker v.b. çocuğu ödüllendirmek yerine , “Seninle gurur duyuyorum” gibi sözcüklerle çocuğu yüreklendirmeli, onunla hoşlandığı bir etkinliği paylaşabilmelidir.

Kuşaklar arasında çocuk hakkında farklı görüşler olabilir. Ancak bu fikirler çocuğun önünde dile getirilmemelidir. Çocuğunuza nelerin verilmesini istemediğinizi ve nedenlerini oldukça açık ve net bir şekilde, çocukların olmadığı zaman belirtmeniz ortaya çıkabilecek çatışmaları engelleyecektir.

Dr. Gulamrıza Afruz

ÇEVİRİ : ZEHRANET