Mal sevgisi insanın zatında vardır. İnsan, ihtiyacı olduğu

şeylere sahip çıkar ve kendini onların sahibi bilir. Başkalarından

da kendi malikiyetine saygı göstermelerini, onu rahatsız

etmemelerini bekler. Malikiyet eğilimi insanın içine

öyle yerleşmiştir ki, onu tamamen kazıyıp çıkaramaz. Ona

karşı ,hangi taraftan mücadele edilirse diğer taraftan ve başka

bir şekilde ortaya çıkar. Malikiyet itibari bir şey olmasına

rağmen hakikileşmiş, insanın içinde kökleşmiştir ve onsuz

yaşamak imkansız olmuştur. Çocuk kendini tanıyıp ihtiyaçlarını

anladığı ve eşyalarla meşgul olduğu andan itibaren onda

bu duygu oluşur.

Çocuk, yerden veya birisinin elinden aldığı

şeyi kendine ait bilir, onu sımsıkı kavrar ve kolay kolay kaybetmek

istemez. Kendisini ayakkabısının, elbisesinin ve oyuncaklarının

sahibi bilir ve hiç kimsenin onları kullanmasına müsaade

etmez. İzni olmaksızın birisi onları kullanacak olursa, onu

gasıp ve mütecaviz bilir ve mücadele eder.

Çocukların, kendilerine ait oyuncakları ve hatta değersiz

şeyleri nasıl savunduklarını, onun üzerinde nasıl kavga ettiklerini

görmüşsünüzdür. Elbette hakları da var; çünkü onların

sahibidirler ve kendi haklarını savunuyorlardır. Kendi hakkını

isteyen kimseye "kötüdür" diyemeyiz. Malikiyet duygusu

yanlış bir şey değildir, bilakis, her insanın tabiatı bunu gerektirmektedir.

 Anne ve babalar çocuğun bu tabii duygusunu dikkate almalı ve onu kırmamalıdırlar.

Çoğu zaman çocuklar birbirlerinin mülkiyet alanına girerek

başkalarına ait olan şeyleri kullanmak veya onları gasbetmek

isterler. Anne ve babalar buna müsaade etmemelidirler.

Aksi durumda güçlü olanlar, diğerlerinin haklarına tecavüz

etmeyi alışkanlık haline getiri, güçsüz ve küçükler ise

mazlum ve kin besleyerek yetişirler. Anne ve babalar bu durumda

zalimi savunacak olurlarsa onun suçuna ortak olurlar,

zulme uğrayan çocuk da onlara karşı kötümser olur. Ses çıkarmayacak

olsalar da, susmalarıyla hem suçlunun bu hareketini

desteklemiş ve onu teşvik etmiş olurlar ve hem de

ses çıkarmamayı ve kendi hakkını savunmamayı çocuklara

öğretmiş olurlar; bu ise büyük bir suçtur. Anne ve baba buna

müdahale ederek haksızlık etmek ve bir başka çocuğun oyuncağını

zorla almak isteyen çocuğa engel olmalıdır. Ancak

dayak ve küfürle değil, bilakis ilk önce güzel ve yumuşak dille

o şeyin kardeşine veya başkasına ait olduğunu ve onlara

ait olan bir şeyi kullanmaya hakkı olmadığını anlatmalıdır.

İkna olmazsa daha sonra sert bir şekilde "izin almaksızın

başkasının malını kullanmana müsaade etmem" demelidir

ve eğer bu da etkili olmazsa daha sert bir şekilde tehdit

ederek onun önünü almalı ve haksızlığa uğrayan çocuğu savunmalıdır.

Evet, malikiyet duygusuna saygı duyulması ve meşru olduğu

miktarca ona taraftarlık edilmesi gerekir; ancak,

onu kayıtsız ve tamamen serbest bırakmak da doğru değildir.

İnsanın nefsani istekleri daima genişler, yeni boyutlar

kazanır ve hiç bir zaman belli bir yerde durmaz. Kontrol altına

alınmazsa insanın bedbaht ve helak olmasına sebep olunur.

Malikiyet, insanın ihtiyaçlarını gidermesi ve onun çabasına

saygı duyulması için meşru kılınmıştır.

Meşru çerçevede mal sevgisi sakıncasız olmakla birlikte

insan için tabii bir şey sayılmaktadır. Fakat, tamamen serbest

olacak olur ve ona uyulursa bu malperestliğe dönüşüverir.

Mal ve servete gönül kaptıran, ihtiyacı olmadığı halde gece-

gündüz hiç durmadan çalışarak servetini daha bir artıranlar

çoktur. Mal toplamak için her şeylerini vermeye, hatta

huzur ve rahatlıklarını, şeref ve vicdanlarını, din ve imanlarını,

saygınlık ve haysiyetini feda etmeye hazırdırlar. Böyle

kimseleri akıllı ve normal insan sayamayız; ne kendileri yer

ve ne de başkalarına verirler. Sadece mal toplayarak bir kenara

bırakırlar; böyle insanlara akıllı denilemez.

Buna binaen, anne ve baba çocuğun malikiyet duygusuna

saygı göstermeleri ve bununla birlikte onların genişleme ve

yayılma düşüncesine kapılmalarına da engel olmalıdırlar.

Oyuncakları gerektiği kadar olmalıdır, fazla değil. Oyuncakları,

onlarla oynayıp ve bir şey öğrenecek miktarda olmalıdır,

bir kenara bırakıp, diğer çocukların karşısında övünecek miktarda

olmamalıdır. Bu miktarda malikiyeti savunmak gerekir.

Fakat, bir kenara bıraktığı ve ihtiyacı olmayan, gereğinden

fazla oyuncağı varsa, anne ve baba onları, ihtiyacı olan

diğer çocuklara vermeye teşvik etmelidirler. Güzel ve yumuşak

dille onlara demelidirler ki: Bu oyuncaklar senindir; ama

senin onlara ihtiyacın yoktur. Oysa bunlara muhtaç olan diğer

çocuklar vardır, onların oyuncağı yoktur. Onları bir köşede

biriktirerek başkalarına vermemen yakışmaz. Senin için

gerekli olmayan oyuncakları, onlara muhtaç olan çocuklara

ver ki, hem onlar sevinsinler, hem Allah Teâla ve hem de

anne ve baban.

Çocuk da sade ve saf olup, yaratılış itibari ile hayırsever

olduğu ve anne ve babasını memnun etmek istediği için onların

sözünü dinleyecek, bağışlama ve infak  alışkanlığı kazanacaktır.

 Çocuk kendi oyuncaklarına ihtiyacı olduğunda

ve diğer çocuklar da onlarla oynamak istediğinde anne

ve baba yumuşak dille çocuklarını, oyuncaklarını birazcık

oynaması için onlara vermeye teşvik etmelidir. Bu yolla çocuk

yardımlaşma ve fedakarlığa teşvik edilebilir. Çocukların

yardımlaşma ve dayanışma duygularını güçlendirmek için

onlara ortak oyuncaklar alınır ve beraberce oynamaya teşvik

edilirler.

Kısacası; anne ve baba bütün terbiye merhalelerinde, çocuklarda

normal haddi göz önünde bulundurmalı, malikiyet

hissi ilkesini savunmalı ve buna bir engel varsa engeli kaldırmalıdır.

Ancak, o hissi kontrol etmeye çalışmalı, bilinçsiz

olarak mal ve servete gönül vermelerine, malperest olmalarına

engel olmalıdırlar.

Çocuk Terbiyesi (İbrahim Emini)