İnanç detaylarının öğretimi.
Önceki yazıda dini eğitimin amaçları ve içeriği hakkında kısaca bilgiler verdim aynı yazıda dini eğitimin içerik olarak, inanç esasları ve detayları olarak iki bölüme ayrıldığına değindim. Söz konusu yazıda inanç esaslarının eğitimi hakkında önemli ipuçları açıkladım, bu yazıda inanç detaylarının eğitimi konusuna değinmek istiyorum.
Dinin önemli bir bölümünü detaylı hükümler dediğimiz bölüm oluşturuyor. Dinin bu bölümünü çocuğumuza aktarmak istediğimiz zaman cimrilik yapmadan hak hukuk meseleleri dahil, birçok detaya yer vermeliyiz. Bunları sıralayacak olursak aşağıdaki başlıkları söyleyebiliriz.
1- İbadetler.
Dini öğretilerimizin bir bölümünü namaz, oruç, hac, zekat ve benzeri ibadetler oluşturuyor, bu öğretilerin bir bölümünü pratik olarak diğer bir bölümünü ise teorik olarak çocuğumuza öğretmeliyiz.
Namaz konusuna değinecek olursak, çocuğumuzu iki üç yaşlarından itibaren namaz kıldığımızda yanımıza alarak alıştırma yapmalıyız.
Oruç konusuna gelince İmam Sadık (as)’dan şöyle nakledilmiştir: Çocuklarınızı altı yaşından itibaren sahur için kaldırın, yedi yaşından itibaren birkaç saat aç susuz kalmaya teşvik edin, mesela bugün sabah öğlene kadar oruç tutsun yarın ise öğlenden akşama kadar.
Hac ve diğer konularda ise pratik olarak yapamıyorsanız, teorik olarak anlatılmalıdır. Burada amacımız, çocuğumuzu dini gerçeklerle tanıştırıp psikolojisinin bu doğrultuda şekillenmesidir.
2- Dini ahlak.
Dinimiz bizim nasıl konuşmamız gerektiğini, değişik yerlerde nasıl bir davranış sergilememiz gerektiğini açıklamıştır. Çocuğumuz bunları öğrenmelidir, İslam adabıyla bilinçli bir şekilde yaşamayı benimsemelidir, yaptığı ve sakındığı işlerin nedenini bilerek, her şeyi Allahın rızası için yaparak yaşamalıdır. Dua etmelidir, Allaha teşekkür etmelidir, yemekten sonra Allaha şükür etmelidir, Allahın her zaman her yerde hazır olduğunu bilmelidir, Kuran’a karşı saygılı olmalıdır, yalanın cezasını bilmelidir, doğru olmamanın ne denli kötü olduğunu bilmelidir, yaramazlığın sınırlarını bilmeli, başkalarının hakkını çiğnemenin ne denli kötü olduğunu bilmelidir, namaz için abdest alınması gerektiğini bilmeli, hangi şakaların serbest olduğunu hangilerinin yasak olduğunu bilmelidir, hangi ilişkilerin doğru olduğunu hangilerinin yanlış olduğunu bilmelidir ve…
3- Haklar.
Dini eğitimin bir bölümü haklar konusudur. Ev ve okul ilişkilerinde çocuğumuza kendi haklarının yanı sıra diğer insanların haklarını da öğretebiliriz. Kendi vücuduna karşı sorumlu olduğunu bilmelidir, vücudunu sağlıklı tutmasının yanı sıra onu geliştirmek zorunda olduğunu bilmelidir. Bazı zevkli işlerin yasak olduğunu bilmeli, canını malını nasıl koruyacağını öğrenmelidir.
Çocukluğundan itibaren başkalarına da dua etmesini öğretin, başkalarını sevmesini sağlayın, diğer insanların hayrını dilemesine vesile olun. Bu yaptıklarınız, onun toplumsal ruhunu geliştirerek diğer insanlarla daha iyi kaynaşmasına, toplu çalışmalarda daha çok başarılı olmasına yol açacaktır.
4- Tepkiler.
Çocuğunuz hayatın inişli çıkışlı yollarında olaylara karşı nasıl bir tepki vereceğini bilmelidir, nerede anlaşıp uyuşması gerektiğini nerede isteğini direteceğini nerede ise teslim olması gerektiğini bilmelidir, her istediğini yapmalımıdır yoksa sadece doğru olanı yapmalıdır? Bunu bilmelidir.
Çocuğunuz bazı isteklerinin doğru olmadığını bilmelidir, utangaç olmasının onu kötü insanların yemi haline getirebileceğinin farkında olmalıdır, düşündüklerini dile getirip onları savunma cesaretine sahip olmalıdır.
Etrafına karşı kayıtsız olmak, maalesef ebeveynlerin de aşılamasıyla çocuklara bulaşan en büyük hastalıklardan birisidir. “O kavga etmişse etmiş, sana ne, onun bisikletini almışlarsa sana ne, sana ne, sana ne”. Bu sözler çocuğumuzun gelecekte iyiliğe sevk etmek ve kötülükten alıkoymak gibi çok önemli bir toplumsal görevini yerine getirmemesine sebep olacaktır. Çocuğumuz, zalime karşı susmaması gerektiğini, mazluma karşı kayıtsız kalmaması gerektiğini bilmelidir.
Devam edecek …
Bir sonraki bölümde hayatın felsefesini çocuğumuza nasıl anlatacağımıza değineceğiz.
Çeviri/Zehranet.
