Yutak bölgesinin iltihabıdır (latince; farenks:yutak, itis:iltihap anlamına gelir). Virüs/bakteriler daha çok akut (ani başlayıp kısa süren) farenjit etkenidirler. Bademcik dokusu da yutak ile birlikte etkilenmiş olabilir, sadece bademcik dokusunun iltihabı tonsillit olarak değerlendirilir. Kronik farenjit 'den daha çok allerji ve/veya burun tıkanıklığı sorumludur. Tedavi nedene yönelik olmalıdır. Sigara/alkol ya da allerjen olabilecek tozlu ortam, kimyasal maddeler soluma'dan kaçınılmalıdır. Burun içinde problem var ise (deviasyon, et büyklüğü vb.) tedavisi planlanmalıdır.
Farenjit, boğaz iltibaplanması, pharyngitis:
Farenjit aslında boğaz mukazasının iltihaplanmasıdır. Buda aniden ortaya çıkarsa akut farenjit, şayet uzun bir süre sonra ortaya çıkarsa kronik farenjit denir. Grip ve üşütme nedeniyle boğaz mukazasının üzerine yerleşen virüs iltihaplanmaya sebep olabilir. Boğaz ağrıması, ses kısılması, boğaz ağrısı ve boğaz kuruması gibi durumlar ortaya çıkar.
Akut Farenjit:
Akut farenjit herkesde görülebilir. Virüslerin sebep olduğu iltihaplanma zamanında tedavi edilmezse, buna bakterilerde karışır ve iltihaplanma daha karmaşık bir hal alır. Boğaz iltihaplanması bademciklerin vede bademciklerin arkasındaki kaslardada iltihaplanmaya sebep olur. Bu iltihaplanmada kulak ağrısı ve ateşlenmeye sebep olur.
Kronik Farenjit:
Boğaz mukazası sigara, alkol, toz , kimyasl ilaçlar ve gazların yapacağı tahribat nedeniyle veya burun deliklerinden yeterince hava alamama nedeniyle bazı kişiler ağızlarını açarak nefes alırlar ve böylece nefes yollarında kuruma olur. Bu gibi etkenler kronik farenjitin oluşmasında ana rol oynarlar. Tahrip olan mukaza bakteri, virüs ve mantarlara karşı direncini kaybeder.
Akut farenjitin belirtileri:
Akut farenjitin tipik belirtisiboğaz ağrıası, yutkunma zorluklarıdır. Boğaz kızarır ve bazende mukozanın üzerinde tabaka oluşur. Bu rahatsızlıklardan başka öksürük, nezle, ve ateş görülebilir. Boğazda yanma ve kaşıntı vede kuruluk hissetmede akut farenjite işarettir. Boğaz iltihaplanmasında bakterilerde özeliklede steptokokken varsa, o zaman boğaz ağrısı ve iltihaplalanmasına ilavetten bademciklerde şişer.
Kronik farenjitin belitileri:
Kronik farenjitin en belirgin özeliği boğazda sürekli kuruluk hissi ve mukazanın kızarması ve bazende yapışkan balgam tükürmede görülür. Boğazda bir yumru varmış gibi yutkunmayı zorlaştırır.
Farenjitin teşhisi:
Boğaz iltihaplanmasınına genelikle ağız ve diş bakımı, sigara, alkol, kimyasal ilaçlar, besinlerdeki katkı maddeleri vb etkenlerdir. Bu nedenle uzman doktorun rahatsızlığın sebebini araştırması ve doğru teşhis koması çok önemlidir. Teşhis için gerekirse kann testi, endoskopi, komputertomografi ve röntgen çekilmesi gerekebilir.
Akut farenjitin tedavisi:
Akut farenjit sıcak sifalı çay içilmesi , tuzlusu ile gargara yapılması iyi gelir. Akut farenjite bakteriler sebep olursa antibiyotik ilaçlar kulanmak gerekebilir.Antibiyotik ilaçlar patolojik (hastalık yapıcı) bakterileri zararsız hale getirdiği gibi, bağırsaklardaki faydalı bakterileride yokeder. Buda uzun vadede sindirim bozukluklarına sebep olur. Bu nedenle TahitianNoni ile tedavi hem daha faydalı hemde daha etkilidir.
Kronik farenjitin tedavisi:
Kronik farenjite sebep olan etkenlerden uzak durulmalıdır. Farenjit adaçayı, okaliptüs, A. Itırı, hatmi, mirra ve papatya çayı vede bonbonları azda olsa rahatlatıcı özeliklere sahiptir. Kaloriferli evlerdesıcaktan kişinin ağzı kurur ve buda boğazın tahrişine sebep olur. Bu nedenle kaliroferlerin üzerine buharlaşması için içi su dolu bir kap konması iyi olur. Asıl tedavi ise ancak ve ancak immün zafiyetini güçlendirmekle mümkündür. Buda anacak mirra-, tarcın-, adaçayı (hakiki) preparatları veya Gökçek İksiri ile mümkündür.
Kış aylarında en sık karşılaştığımız hastalıklar arasında yer alan “farenjit”, boğazın arka duvarının bazen mikrobik, bazen metabolik, bazen de çalışılan ortamın ısısına, tozuna bağlı olarak reaksiyon göstermesiyle ortaya çıkıyor.
Belirtileri: Hastalık, kişilerde beslenme alışkanlığı ve sigaranın yanı sıra, midedeki asit problemlerine kadar değişik nedenlerden oluşabiliyor. Farenjit ortaya çıktığında, ses kısıklığı, boğazda kuruluk, yanma, ağrı, yutkunma zorluğu, toz ve yiyeceklere karşı hassasiyet gelişiyor. Hastalığın seyrinde belirli bir başka hastalık ortaya çıkmasa da, kişinin çalışma performansını ve iş gücünü azaltıp rahatsızlık vermesiyle biliniyor.
Tedavisi: Hastalığın tedavisi yapılırken önce “boğaz kültürü” alınıyor. Bu kültür sayesinde hastalığın “mikrobik” olup olmadığı tespit ediliyor.
Bu mikropların bulunup bulunmadığına göre hastalığın tedavisi ilaçla yapılıyor. Prof. Dr. Şehitoğlu, “Hastalık eğer mikrobik değilse sıvıyla, mide problemleri varsa düzeltilmesiyle, sinüzite bağlı akıntı varsa bu akıntının tedavisiyle mümkün oluyor” diyor. Tedavide sigaranın kesilmesi çok önemli; alkol, çok acılı ve ekşili gıdaların tüketilmesi ise hastalığın iyileşmesini önlüyor.
Boğazı ağrıyan ateşli çocuklar arasında her 10 çocuktan biri streptokok bakterisinin neden olduğu faranjite yakalanmıştır. Farenjit kış aylarında, kapalı, kalabalık ortamlarda kolayca bulaşır. 5-15 yaş grubu çocuklar bu hastalığa en sık yakalanan gruptur. Hastalık, hasta kişinin tükürük ve burun salgısından bulaşabilir. Evde hasta biri olduğunda ortak hiçbir malzeme kullanılmamalı, eller sabunla sık sık yıkanmalıdır. Farenjit boğaz enfeksiyonu demektir ve yutmayı güçleştirir. Ateş, titreme, kırıklık, iştahsızlık gibi belirtilerin yanında karın ağrısı, bulantı, kusma da görülebilir. Boyundaki lenf bezleri şişer, bademcikler irileşir ve üzerinde beyaz-sarı iltihap odakları belirir.
Boğaz kültürü ya da hızlı strep testiyle doğrulandığında antibiyotik tedavisine başlanır ve 10 gün devam edilir. Yetersiz tedavi bademcik absesi, romatizmal ateş ve nefrit gibi durumlara neden olabilir.
Hasta çocuğa bol sıvı, yumuşak yiyecekler, çorba, dondurma verilebilir (soğuk ödemi ve yangıyı alacaktır). Daha büyük çocuklar tuzlu suyla gargara yapabilir
