Çocukluk döneminin bitip gençlik döneminin başlaması ve ergenlik devresine girişle, çocuğunuzun psikolojisi değişmiştir. Sessiz, sakin, içine kapanık, sizden uzak durmaya çalışan birisi olmuştur. İşte bu esnada bütün anne ve babalar kendilerine, acaba nasıl çocuğumuzla arkadaş olabiliriz? Onun bizimle uyum içerisinde olabilmesini nasıl sağlaya biliriz? Gibi sorular sormaya başlar.

Fiziksel yönden değişimleri gözlemesi onda bir çeşit utanma hissi oluşturacaktır, bu utanmanın etkisiyle de sürekli herkesten kaçmaya çalışır. Utancını başkalarından gizleyerek, yalnız kendisinin bilmesi için çaba harcar.

Ergenlik çağındaki çocuğunuzun sizden uzaklaşması ve içine kapanık olmasının nedenlerinden bir diğeri de özgüvenini kaybetmesidir. O büyüklerin güzel şekilde konuşup, içlerindekini anlata bildiğini, ama kendisinin bunu başaramadığını zanneder. Öyleyse çocuğunuz sizinle konuşmuyor ve içine kapanık duruyorsa, bu özgüvenini kaybettiği içindir, sizin bunu yeniden kazandırmanız gerekir.

Aile fertlerinin bir birleriyle iyi ilişki içinde olmasını sağlayan en büyük etken, bir birleriyle diyalog içinde olmalarıdır. Siz onunla sürekli konuşup, diyalog içinde olmazsanız O da sizinle konuşamaz, siz onun ihtiyaçlarını anlamazsınız, oda size söyleyemez. Bazen çocuklarınızla gezerek, oturarak, eğlenceli bir şekilde konuşmaya çalışın, siz onunla konuşarak ilgilendikçe oda sizi arkadaş gibi görecektir, böylelikle bazen gereksinimlerini rahatça söyleye bilecek ve bazen de siz O söylemeden birçok sorununu önceden teşhis edebileceksinizdir.

Diyalog içinde olmak sadece konuşmakla sınırlı değildir, bakışma, hal hareket, davranış şekli, fiziksel temas v.b tüm bunlarda diyalogun diğer versiyonlarıdır.

Tüm çabanıza rağmen, eğer çocuğunuz hala sizi kendisine yakın görmüyor ve sizinle konuşmuyorsa; onunla iyi ilişkiler içerisinde olmak için şu tavsiyelerimizi uygulamaya çalışın:

1- Çocuğunuzla konuşmak ve onu dinlemek için vakit ayırın: sorunlu birçok genç, anne ve babalarının onlarla ilgilenmediği ve hiçbir zaman onlarla oturup düzgün konuşmadıklarından yakınmaktadır. Her şey karşılıklıdır, öncelikle size güvenebileceğini gösterin, ona vakit ayırarak konuşmasına izin verin.

2- Onun düşüncelerine ve görüşlerine saygı gösterin: her ne kadar yanlış olsa da baştan silip atmanız ve her şeyine karşı gelmeniz onu size karşı soğutacaktır, fakat sakin bir şekilde karşı tarafı dinlenmek, bazı konularda hak vermek, düşüncelerine saygı göstermek ve sonrasında doğru olanı anlatmak gerekir. Ancak bu şekilde sizin doğru düşüncelerinizi kabul edecektir. Derin bir nefes çekin ve onun da söyleyeceklerinin değerli olduğunu kendinize kabullendirin.

3- Ona bir örnek, iyi bir olgu olacak şekilde davranın.

4- Eleştirilere açık olun.

5- Çocuğunuz için uygun olan zaman ve mekânlarda konuşmayı deneyin.

1- Onu yenmeye çalışmayın: gençler büyüklerin hep onlarla yarıştığını ve sürekli kendilerini yenerek bir üstünlük kazanmaya çalıştıklarını zannederler. Sizde sürekli onu yenmeye çalışmayın, zira kimse yenilmek istemez.

2- Kendi düşünce ve görüşlerinizi kabul etmesi için ona baskı yapmayın: zorla bir şeyi kabullendirmek istediğinizde, asla kabule etmeyeceğini ve hemen karşılık vereceğini kesin bilin.

3- Onun hakkında hemen hüküm vermeyin: sonuca varmadan önce, birde onu dinlemeye çalışın. Onu en çok üzen noktalardan biride, hiç onu dinlemek istemeyişinizdir.

1- Davranışlarına dikkat edin: çocuğunuzla o sakinken konuşmayı deneyin, bunu da davranışlarından anlaya bilirsiniz. Örneğin, acele ile evden çıkıp dışarı gitmek istiyor, bu esnada konuşmaya çalışmak faydasız olacaktır. Odasında sakin bir şekilde otururken deyin.

2- Bazen beraberce yalnız olmaya çalışın: eğer eviniz kalabalıksa ve yalnız kalamıyorsanız, dışarıda bir şeyler içmek, parka gitmek v.b bahanelerle onunla yalnız kalmaya çalışın.

3- Kendi bilgilerinizi ve hayat tecrübelerinizi onunla paylaşın: fakat söylediklerinizi ilginç buluyorsa devam edin, çünkü genelde gençler çok fazla büyüklerin konuşmalarını dinlemek istemezler.

4- Onu konuşmaya itecek sorular sorun: insanlar hiçbir zaman sürekli dinlemekten hoşlanmazlar, herkes bir şekilde konuşan olmak ister. Bazen sizde ona sorular sorarak konuşmasına izin verin. Sorularınız evet veya hayır cevabı alacak şekilde olmasın, daha fazla konuşa bileceği şekilde sorun, mesela: “bu gün Türkçe dersinde neler yaptın?” gibi.

5- Konuşmalarınızın onu azarlamak ve yermek halini almamasına dikkat edin:

6- Asla düşüncelerinden dolayı onu aşağılamayın: örneğin size bir konu hakkında görüşlerini söylediğinde hemen ona “çok aptalca, nasıl böyle düşünebilirsin?” gibi karşılık vermeyin. Onun sizin onaylamalarınıza ihtiyacı var.

7- Yaptığı yanlışları saygılı bir şekilde incelikle söyleyin: büyük bir insana nasıl saygı gösterip, ihtiramda bulunuyorsanız, aynı şekilde çocuğunuza da saygı göstermeniz gerekir.

8- Sorunları ortaklaşa halledin: bazı konularda anlaşmazlığa düşmeniz kaçınılmazdır, sizin dediklerinizi de yapmadığı takdirde baskı uygulamayın, ortak bir kanıya varmak için beraberce oturup konuşun. Yani bir çeşit anlaşmaya varın. Örneğin siz ona; “ben hemen bu akşam odanı temizlemeni istiyorum” derseniz oda size; “hayır temizleyemem, şimdi arkadaşıma gidiyorum” diye cevap verecektir. Bunun için iyisi mi siz tatlı dille “odanın bu kadar dağınık olması hiç hoşuma gitmiyor, ne zaman temizleyip, düzelte bilirsin?” deyin, bu şekilde bir anlaşma yolu açmış olacaksınızdır.

9- Genç sahibi olan anne ve babalar için “konuşmak” yerine “dinlemek” çok daha iyi ve faydalı olacaktır.

10- Sürekli nasihat etmeyin: Genç, hiçbir zaman büyüklerinin nasihat ve öğütlerini dinlemek istemez. Bunun yerine ona değer verdiğinizi gösterin, konuşmasına izin verin ve düşüncelerinizi zorla kabullendirmeye çalışmayın.

11- Sizinle konuştuğunda samimiyetinizi gösterin, yürekten onu dinlediğinizi ve sıkılmadığınızı belli ettirin.

12- Konuşma esnasında yanlış şeyler söylediğinde hemen kendinizi kaybedip, sinirlenmeyin.

13- Çok önemli bazı sorunlarla ilgili onunla konuşmanız gerektiğinde; ikinizin de sakin olduğu zamanı seçin. Konuşmalarınızda hiçbir zaman “ben” diye konuşmayın. “Ben derslerinde tembel olmandan hoşlanmıyorum” demek yerine,“derslerine fazla önem vermiyorsun, senin için endişeleniyorum” deyebilirsiniz. Kendi endişelerinizi sakince anlatın ve sonra onun konuşmasına izin verin. Böylelikle hem ona değer vereceksiniz ve hem de kendisini düzeltmesine yardımcı olacaksınızıdır.

ZEHRANET