Şehir yaşantısıyla birlikte çocuklar ve gençler üzerinde birçok zararlı oluşumlar başlamıştır. Evden kaçışlar, uyuşturucu kullanımı, şiddet, çeteleşme v.b toplumsal sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu ve buna benzer toplumsal sorunların önünün alınmasında, hiç şüphesiz en önemli faktör ailelerin üzerinde düşmektedir. Bunun için öncelikle sosyal sorunların nedenini ve sonrasında bu sorunların giderilmesinde ailelerin rollerini incelemeye çalışacağız:

Toplumsal Sorunların Nedenleri

Birçok psikolog ve sosyologun yapmış olduğu araştırmalar neticesinde, toplumdaki bazı fertlerin sorunlu ve zararlı olmalarının nedenleri şu şekilde belirlenmiştir:

1- Sınıfsal ve ekonomik uyuşmazlık: bir toplumda oluşan sınıflandırmalar, aşağı tabakadakilerin istedikleri sosyal konuma ulaşmasına bir engel teşkil eder, bunun neticesinde ise; sosyal ayrılık ve uyuşmazlıklar ortaya çıkmaya başlar. İlk ayrılık, konulan kanunların ne kadar değerli olduğu ve niçin uygulanması gerektiği hakkındadır. Aşağı tabaka da onlalar, kanunların üst tabaklar için olduğunu ve bu yüzden de kendileri için bir değer ifade etmediğini ve dolayısıyla da uygulamaları gerekmediğini düşünürler.

2- Ailenin ekonomik durumunun iyi olması: geçim sıkıntısı bulunmayan, maddi yönden durumları iyi olan ve gelir seviyesi yüksek olan ailelerde genellikle ilişkiler çok zayıftır. İşlerin çok olması ve sürekli çalışma, aile fertlerinin bir birlerine vakit ayırmamalarına ve çok az görüşmelerine neden olmaktadır. Buda çocukların başıboş ve sorunlu olarak büyümelerinin bir nedenidir. Artık günümüz toplumunda eskisi gibi anne-baba ve çocuklar ilişkisi çok sağlam değildir. Anne baba sürekli refah seviyelerini yükselme peşindedirler, bu yüzden ilgisiz ve sevgisiz büyüyen çocuklar da anne ve babalarından kopuk olarak büyümedeler. Maddi hiçbir sıkıntısı olmayan, diğer taratanda anne ve babası tarafından başıboş bırakılan çocuklar ister istemez uyuşturucuya başlamak gibi birçok zararları eğilimlere yöneleceklerdir.

3- Ailenin ekonomik durumunun kötü olması: bilimsel araştırmaların gösterdiğine göre, fakirlik sosyal sorunların oluşmasındaki en büyük nedenlerdendir. Fakir ailelerde büyüyen çocuklar genelde toplumsal bozukluklar ve etik yanlışlara saplanmaktadırlar. Uyuşturucu bağımlıları, alkolikler, psikolojik sorunlular, intihar edenler hep genelde alt tabakadaki insanlardandır. En zaruri ve doğal isteklere ulaşamamak insanı suça itmektedir, sürekli yenilgiye bunların ahlaki yönden sorunlu olmalarının nedenidir.

4- İşsizlik: düzenli bir işi olanlar daha az topluma zararlıdırlar, işsizlik toplumda zararlı kimselerin ortaya çıkmasının bir diğer nedenidir. İşsizler genelde vakitlerini parklarda geçirmektedirler ve parklar da uyuşturucuya başlamak için en uygun ortamlardan biridir.

5- Teknolojik gelişim: bir toplumda hızla gelişen teknoloji, büyük bir kazancıda beraberinde getirecektir, eğer bu kazanç eşit bir şekilde dağılmazsa peşi sıra şu üç olayın gerçekleşmesini sağlar:

Bir: İşçiler geçimlerini temin edebilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalacaklardır, buda fiziksel ve psikolojik olarak yorulmaları demektir. Sürekli çalışan, yorgun olan ve hiçbir şekilde dinlenip, eğlenemeyen kimseler daha fazla zararlı faaliyetlerde bulunmaktadırlar.

İki:  Hem işlerin yoğunluğu ve hem de büyük şehirlerde ki trafik, anne ve babaların çok daha fazla yorulmasına, bu yüzden de çocuklarıyla iyice ilgilenmemelerine neden olmaktadır. Ailelerin de ilgilenmediği çocuklar uyuşturucu ve hırsızlığa yönelmektedirler.

Üç: Şehirsel gelişim ve büyüme sosyal tabakaların oluşmasına, dolayısıyla da ailelerin bir birleriyle iyi ilişkiler içinde olmamasına nedendir.

6- Anne ve babanın sürekli kavga etmeleri: aile içinde sürekli şiddet gören, anne ve babasının hep kavga ettiğine tanık olan çocuklar, onlardan etkilenerek hırcın olurlar. Evdeki kavgalar çocukların huzur içinde eve gelmelerinin önünü almaktadır, evde huzur bulanmayan çocuk, gününü hep dışarıda geçirmek ister. Dışarıda ise, sorunlu çocukları tanıyan ve hemen onları ağlarına düşürmeyi bekleyen birçok kötü niyetli insan bulunmaktadır. Bunlar zaten bunalımda olan genci, kandırma yoluyla uyuşturucu ve diğer suçlara itmektedirler.

7- Anne ve babanın eğitim metotları: çocukların davranışları, direk olarak anne ve babanın eğitim yöntemiyle alakalıdır. Anne ve baba çocuklarını İslam’ın göstermiş olduğu yönteme göre eğitmelidirler. bu şekilde inançlı büyüyen çocuklar her yönden çok daha sağlıklı olacaklardır.

8- Eğitimsiz olmak: gerekli eğitimi alamayan, okula gitmeyen ve belli bir meslek sahibi olamayanlar, daha fazla suça bulaşmaktadırlar.

Aile Ve Toplumsal Sorunlar

Çocuğun gelişimi, gençlerin karakter kazanmaları ve eğitim aileden alınmaktadır. Anne ve baba, aileyi huzur ortamına çevirerek çocukların, topluma faydalı fertler olarak yetiştire bilirler. Yukarıda gördüğünüz gibi, sosyal bozukluklar içerisinde olanların çoğu, iyi bir aile terbiyesi almamışlardır. Ailede gerektiği gibi iyi bir eğitim alanlar, topluma zararlı olmak yerine her zaman faydalıdırlar. Bu yüzden ailelere, çocuk eğitimi üzerine tavsiyelerimiz şunlardır:

1- Çocuklarınızın dini eğitimini bebeklik döneminden başlayarak yapın.

2- Çocuklarınızla ilgilenin, onların okuluna giderek öğretmenleriyle konuşun, derslerini ve nasıl öğrenci olduklarını sorun. Yanlışlarını ve sosyal bozukluklarını tespit ederek düzeltmeye çalışın.

3- Onları eksikliklerinden dolayı aşağılayıp, sürekli eleştirmeyin. Dünya da kimse mükemmel değildir, herkesin bir takım eksiklikleri bulunmaktadır.

4- Çocuklarınızı, yaşıtlarıyla kesinlikle kıyaslamayın.

5- Sadece sözlü nasihat etmeyi bir kenar bırakın, çocuklarınıza pratikte de eğitim verin.

6-  Kimlerle ve nasıl arkadaş olacağı ve kimlerle arkadaş olmayacağını öğretin. Arkadaş seçiminde onu yakından takip edin.

7-  Okuluyla, çocuğunuzun eğitimi hakkında görüş alışverişinde bulunun.

8- Onların eğitim ve gelişimleri için doğru olgular gösterin.

9- Çocuklarınızı özgür bırakmanın yanı sıra, sözlerine, hal ve hareketlerine sürekli dikkat edin.

10- Çocuklarınızla doğru ve orta halli bir ilişki kurmaya çalışın.

11- Çocuklarınızın sevgi, ilgi, özgür bırakılma, güven, huzur, gurur, kendini aşma, onaylama, benimseme v.b özellik ve isteklerine önem verin.

12- Onlara sorumluluk duygusunu aşılayın. Bazı işleri güzelce yapmasını isteyin.

13- Arkadaş seçiminde iyi bir yol göstericisi olun.

14- Çocuklarınızın düzgün bir şekilde eğlenmelerini sağlayın.

15- Tüm kararları tek başınıza almayın, çocuklarınızın görüş ve önerilerine de başvurun.

16- Çocuklarınızın boş vakitlerini iyi değerlendirin.

17- Spor yapmaları için onları teşvik edin.

Çocuklarımızın sağlıklı ve topluma faydalı fertler olarak yetişmeleri için ailelerin üzerine düşen görevler bunlardan ibarettir. Tabiî ki sadece ailede iyi bir eğitim almak yeterli değildir. Ailedeki eğitimin yanı sıra; okuldaki eğitim, işsizlik sorunun çözülmesi, ekonomik durumun düzeltilmesi, sosyal sınıflandırılmaların kalması da gerekmektedir.

ÇEVİRİ : ZEHRANET

Dr : Zehra Akuçekiyan